Interview met Johan Kleine, medeoprichter TakeRoot

TakeRoot is niet alleen een muzikale reis door Noord-Amerika, maar ook door de tijd. De subtitel Past, present and upcoming American music is wat dat betreft alleszeggend. In september 1998 vond in De Smelt in Assen de eerste editie plaats. Na negen jaar verhuisde het toen al internationaal geliefde festival naar De Oosterpoort. Nooit werden de basisprincipes uit het oog verloren: publiekstrekkers naast acts die in Nederland nog nauwelijks bekendheid genieten, traditionele muziek naast meer grensverleggend werk, ingetogen singer-songwriters naast rauw doordenderende bands. In november viert het festival zijn twintigste verjaardag. Een mooi moment om terug te blikken met Johan Kleine, samen met de in 2012 overleden Tieme van Veen de grondlegger van TakeRoot.

“Eind jaren tachtig belandde ik door de liefde in Assen en leerde ik mannen als Harry Muskee, Johan Derksen en Tieme van Veen kennen, muziek- en vooral bluesliefhebbers in hart en nieren. Omdat ik talent voor organiseren had en een uitgesproken mening over muziek, raakte ik al snel betrokken bij de Bluesstichting Assen. Natuurlijk biedt blues een heel breed spectrum aan stijlen, maar binnen de Noord-Amerikaanse muziek is er nog zo veel meer. Dus zijn Tieme en ik naar South by Southwest in Austin, Texas gegaan, het grootste showcasefestival ter wereld. Man, wat een geweldige ervaring was dat! Toen is het idee ontstaan om een festival te organiseren dat zich richtte op Noord-Amerikaanse rootsmuziek. We hebben allebei een lening afgesloten om de financiering rond te krijgen en hoewel de eerste editie van TakeRoot een voorzichtig succes was, schoten we er toch flink bij in. Maar we geloofden erin.”

“De naam TakeRoot heb ik samen met Margriet (Diertens, de echtgenote van Kleine, red.) op een avond aan de keukentafel bedacht. Met het woordenboek op schoot. Op een gegeven moment stuitte ik op de uitdrukking ‘take root’, wortel schieten. Dat dekte exact de lading. Voor mij ligt in die naam het verhaal van de Noord-Amerikaanse muziek besloten. Hoe Europese immigranten hun muzikale tradities meenamen en hoe die tradities – Schotse en Ierse folk, Poolse polka, flamenco, West-Europese religieuze muziek, noem maar op – elkaar over en weer hebben beïnvloed en natuurlijk ook in aanraking kwamen met de Afro-Amerikaanse muziekcultuur, denk aan de negrospirituals en de worksongs. Hoe hun muziek in Amerika, hun nieuwe thuisland, opnieuw wortel schoot. Daniel Kingman en Lorenzo Candelaria hebben er een prachtig boek over geschreven: American Music, a panorama. Echt een aanrader voor de liefhebbers.

“De eerste negen edities van TakeRoot vonden plaats in De Smelt in Assen, tegenwoordig De Bonte Wever, een zalencentrum, schaatsbaan en tropisch zwembad ineen. Daar zat je aan de bar met links een man in schaatspak, rechts een dame in badkleding en twee krukken verder achter een biertje een festivalbezoeker met cowboylaarzen. Toen het kleine zaaltje waar we de singer-songwriters programmeerden plaats moest maken voor een fitnessruimte, werd het tijd om verder te kijken. In Austin hebben we toen met Peter Sikkema (muziekprogrammeur bij De Oosterpoort) in restaurant Pappasito’s Cantina de deal gemaakt om het festival in 2007 naar Groningen te verhuizen. Dat heeft TakeRoot in alle opzichten een enorme boost gegeven.”

“Wat ik leuk vind om te zien is dat TakeRoot door de jaren heen steeds meer van het publiek is geworden. Het is echt een festival voor liefhebbers, sommigen zijn er al vanaf de eerste editie bij. Er zijn muziekevenementen die soms meer het karakter van een reünie hebben. Daar staan mensen met een biertje in de hand bij te praten. Bezoekers van TakeRoot komen echt voor de muziek. Wat me ook goed doet is dat je de gemiddelde leeftijd van de bezoekers is gedaald. Door de toegenomen populariteit van singer-songwriters zie je dat ook jongeren de weg naar TakeRoot weten te vinden. En het is natuurlijk prachtig dat het festival internationaal aanspreekt. We verkopen kaarten in Duitsland, Engeland, Frankrijk, Denemarken, noem maar op. Dat was in Assen trouwen ook al zo. Stonden we op de parkeerplaats buitenlandse nummerborden te tellen.”

“De mooiste editie? Die van 2010, met acts als Wilco, Mark Lanegan & Isobel Campbell, Dave Rawlings Machine en Iron & Wine. Alles klopte. Natuurlijk overtref je zo’n line-up niet snel, hoewel er meer memorabele edities zijn geweest. Wat dacht je van 2008, het jaar dat Bon Iver hier speelde. Zijn debuutalbum For Emma Forever Ago was net uit. We hadden John Hiatt als hoofdact, normaal gesproken de uitsmijter. Uiteindelijk hebben we de gok gewaagd en het festival afgesloten met Bon Iver in de grote zaal. Bijna iedereen heeft met open mond staan te luisteren. Het was absolute magie. Ik weet nog dat ik na afloop naar buiten liep. Een van de andere artiesten stond daar een sigaretje te roken en zei: what the fuck just happened there.”

Interview door Rob Kasteleijn
Dit interview verscheen eerder in de Agenda, het maandelijks magazine van De Oosterpoort & Stadsschouwburg Groningen.